Publiczne Przedszkole w Dziergowicach

ŻYWIENIE DZIECI W WIEKU
PRZEDSZKOLNYM



Przyzwyczajenia z okresu dzieciństwa mają duży wpływ
na model żywienia w wieku dojrzałym. Skutki niedoborów żywieniowych w okresie
rozwoju dziecka mogą być powodem różnych problemów zdrowotnych. Zapotrzebowanie
na poszczególne składniki odżywcze jest zmienne i zależy od wieku i płci
dziecka, intensywności jego przemian metabolicznych, ale też od czynników
genetycznych. Ilość energii z całodziennej diety dzieci w wieku przedszkolnym
powinna wynosić od 1400 do 1700kcal. Powinno ono otrzymywać 4-5
pełnowartościowych posiłków dziennie. Trzy podstawowe posiłki powinny zapewniać
85% wartości energetycznej, natomiast 2 uzupełniające, drugie śniadanie i
podwieczorek-10-15% wartości energetycznej. 
Uważa się, że 12% energii pochodzić powinno z białka, około 30% z
tłuszczu, a około 58% z węglowodanów. W diecie powinny znaleźć się także w
odpowiednich ilościach witaminy oraz składniki mineralne. 

Źródła
składników odżywczych:

BIAŁKA są podstawowym
elementem budulcowych wszystkich zdrowych komórek. Każde białko zbudowane jest
ze swoistych ;cegiełek”, którymi są aminokwasy. Wyróżnia się dwa typy
białek-pełnowartościowe oraz niepełnowartościowe. Źródłem białek
pełnowartościowych są produkty pochodzenia zwierzęcego, takie jak: mięso, ryby,
mleko czy jaja. Natomiast produkty roślinne, np. warzywa, ziarna, nasiona czy
orzechy dostarczają tych drugich. W diecie dziecka powinny się znaleźć oba typy
białek. Nadmiar białka, który nie może zostać zużyty na naprawę tkanek, procesy
wzrostowe, czy też nie jest wykorzystany jako źródło energii przekształcany
jest w tłuszcz i następnie magazynowany. 

TŁUSZCZE stanowią główne źródło energii. Chronią one organizm
przed nadmiernym wydzielaniem ciepła, pozwalają na adaptację do niskiej
temperatury otoczenia. Pełnią także funkcję budulcową .Dostarczają one kwasu
linolenowego, który konieczny jest do utrzymania prawidłowego stanu skóry oraz
niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych. Dieta dziecka powinna zawierać
głównie tłuszcze nienasycone, nieutwardzane chemicznie. Źródłem kwasów
tłuszczowych są ryby, mięso oraz olej rzepakowy, oleje roślinne, żółtko jaj.
Polecane dzieciom tłuszcze pochodzić powinny z masła, olei roślinnych, takich
jak: słonecznikowego, sojowego, kukurydzianego oraz oliwy z oliwek. 

WĘGLOWODANY stanowią najważniejsze źródło energii w żywieniu nie
tylko dziecka, ale też dorosłego człowieka i to zarówno energii do
natychmiastowego wykorzystania jak i tej która może być przechowywana .Błonnik,
nazywany często włóknem pokarmowym, występuje głównie w produktach roślinnych
Ze względu na rozpuszczalność w wodzie, błonnik dzielony jest na
nierozpuszczalny i rozpuszczalny. Błonnik nierozpuszczalny ma zdolność do
wchłaniania dużej ilości wody oraz zdolność do pęcznienia w jelitach .Znajduje
się on głównie w całych ziarnach, w zewnętrznej części nasion, owoców oraz w
ziarnach nasion strączkowych. Błonnik rozpuszczalny trawiony jest przez
bakterie w świetle jelita grubego. Dieta bogata w ten rodzaj
błonnika(grejpfruty, pomarańcze, marchew, ziemniaki, chleb pszenno-żytni biały,
mąka pszenna, brązowy ryż, jęczmień, owies, otręby owsiane) powoduje wzrost
wydalania kwasów żółciowych i cholesterolu ze stolcem oraz pomaga w tworzeniu
bardziej miękkiego stolca. Błonnik stanowi więc ważny element diety
przeciwdziałający zaparciom stolca. 

WITAMINY są związkami organicznymi niezbędnymi do prawidłowego
funkcjonowania organizmu. Witaminy dzielone są na rozpuszczalne w wodzie oraz
na rozpuszczalne w tłuszczach. Witaminy
rozpuszczalne w wodzie są witaminami z grupy B i witamina C, natomiast w
tłuszczach rozpuszczają się witaminy A , D, E i K. Głównym źródłem witamin są
warzywa, owoce, mleko, sery, produkty zbożowe, tłuszcze roślinne, mięso oraz
ryby. 

SKŁADNIKI MINERALNE wchodzą w skład kośćca
zębów, hemoglobiny, enzymów, hormonów oraz biorą udział w regulacji gospodarki
wodno-elektrolitowej. Wśród składników mineralnych wyróżnia się makroelementy
oraz mikroelementy. Makroelementami są: wapń, 
fosfor, magnez, sód, potas, chlor, natomiast mikroelementami: żelazo,
mangan, cynk, kobalt, chrom, selen, jod, fluor. Źródłem składników mineralnych
jest prawidłowa, urozmaicona dieta. 

PŁYNY odgrywają nie mniej ważną rolę w diecie niż inne
składniki pokarmowe. Ilość płynów spożywana przez dziecko w wieku przedszkolnym
uwarunkowana jest indywidualnymi potrzebami, jednak nie powinna być niższa
niż1,5 l na dobę. Płynami tymi powinny być: mleko, napoje mleczne, soki owocowe
i warzywne oraz woda. Całodzienne racje pokarmowe powinny zapewnić nie tylko
prawidłowe funkcjonowanie organizmu dziecka, ale też jego intensywny
rozwój. 







OGÓLNE ZASADY
ŻYWIENIA DZIECI



ŚNIADANIE powinno zawierać
mleko. Podawane może być ono w postaci zup mlecznych z dodatkiem makaronu, kaszy, klusek
lub napojów przygotowanych z mleka. Kanapki powinny być przygotowane z różnego
rodzaju pieczywa, np. razowego, pszennego z dodatkiem masła, serów, jaj oraz
wędlin. Nie należy zapominać o warzywach.



OBIAD powinien składać się z
dwóch dań. Zupy należy przygotowywać na wywarach z jarzyn. Dziecko w tym wieku
może otrzymywać zupy różno smakowe np.: pomidorową, ogórkową, barszcz. Drugie
danie powinno zawierać produkty bogate w węglowodany (ziemniaki, kluski, kasze),
produkty białkowe (mięso, ser, jaja, ryby) oraz warzywa. Uzupełnieniem będzie
deser składający się z owoców czy też kompotu.



PODWIECZOREK może składać się
z ciasta, kisielu, galaretki, owocowego koktajlu lub świeżych owoców.



KOLACJA zawierać może napój mleczny,
ewentualnie owocową herbatę, różnogatunkowe pieczywo z dodatkiem produktów
białkowych-wędliny, sera czy też jaj lub węglowodanowych-dżemu, powideł czy też
naturalnego miodu. Dobrym uzupełnieniem tego posiłku są warzywa i owoce.

Dieta
dziecka w wieku przedszkolnym musi być urozmaicona; posiłki należy podawać
zawsze o stałej porze w atrakcyjnej dla
dziecka formie. Podawana dziecku żywność powinna być zawsze świeża oraz
wysokiej jakości. 





DO NAJCZĘŚCIEJ POPEŁNIANYCH BŁĘDÓW ŻYWIENIOWYCH
NALEŻĄ



Ø nerwowa atmosfera, pośpiech w czasie trwania posiłków

Ø rozpraszanie uwagi dziecka w czasie posiłku, np.
zabawkami, telewizją

Ø „bieganie” za dzieckiem z jedzeniem

Ø proponowanie tzw. „niejadkom” słodyczy w zamian za
jedzenie posiłku.

Ø Nadmierne spożycie przez dzieci produktów
wysokoenergetycznych, wysokotłuszczowych np. batonów, napojów gazowanych,
chipsów.

Ø Zbyt mała zawartość w diecie warzyw i owoców.